Veelgestelde vragen over luierinzameling

Er is geen wetsvoorstel voor een 'luierheffing' als aparte belasting. Wat wél wordt voorbereid is een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV): fabrikanten en importeurs worden dan verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van luiers en incontinentieproducten. Dat besluit is in consultatie geweest, maar is niet vastgesteld en niet in werking getreden. Een bijdrage van producenten kan doorwerken in de winkelprijs, maar een tarief staat niet vast.

Op dit moment niets landelijk. Of je luiers apart kunt inleveren, hangt af van je gemeente en de regionale afvalinzamelaar. Zolang er geen landelijk besluit is, blijft dat een lokale keuze.

Volgens Rijkswaterstaat gaat het om ongeveer 200.000 ton luiers en incontinentiemateriaal in het huishoudelijk restafval per jaar, gemiddeld circa 8 kilo per inwoner. Daarnaast komt naar schatting een vergelijkbare hoeveelheid vrij als bedrijfsafval bij ziekenhuizen, kinderdagverblijven en zorginstellingen. Samen dus richting 400.000 ton per jaar.

Dat verschilt per gemeente. In sommige gemeenten staan luiercontainers of kun je speciale luierzakken ophalen; in andere gemeenten kunnen luiers alleen bij het restafval. Vul op onze pagina 'Luiers inleveren' je postcode in om te zien wat er in jouw gemeente bekend is, met een link naar de officiële pagina.

In de regel alleen gebruikte luiers en incontinentiemateriaal, in een doorzichtige of halfdoorzichtige plastic zak. Andere materialen zoals handschoenen, verband of gewoon huisvuil verstoren de verwerking. De precieze regels stelt je eigen inzamelaar vast; controleer dus altijd de lijst op de site van je gemeente of afvalbedrijf.

In gemeenten die luiers apart inzamelen, wordt incontinentiemateriaal van huishoudens meestal in dezelfde stroom meegenomen. Voor zorginstellingen geldt iets anders: daar is het bedrijfsafval en gelden aparte regels en contracten.

Er zijn geen definitieve landelijke tarieven. Onderzoek in opdracht van het ministerie schat de producentenbijdrage onder een UPV op gemiddeld 2 tot 3 cent per luier of incontinentieproduct. Datzelfde onderzoek berekent dat de huidige afvalkosten al ongeveer 4 cent per kinderluier en 8,4 cent per incontinentieproduct bedragen, die je nu betaalt via de afvalstoffenheffing en zorgkosten. Met onze kostenchecker reken je scenario's door voor jouw situatie.

Ja, indirect. Luiers in het restafval worden ingezameld en verbrand, en die kosten zitten in de gemeentelijke afvalstoffenheffing. Bij incontinentiemateriaal lopen kosten deels via zorginstellingen en zorgverzekeringen.

Ingezamelde luiers gaan naar een verwerker die het materiaal eerst veilig maakt, bijvoorbeeld met thermische drukhydrolyse onder hoge temperatuur en druk. Daarbij worden ziektekiemen gedood en medicijnresten afgebroken. Daarna wordt het materiaal gescheiden in kunststof, cellulose en superabsorberend polymeer; een deel wordt ingezet als grondstof, een deel voor energie.

Nee. ARN in Weurt verwerkt luiers en incontinentiemateriaal, en er lopen pilots bij andere partijen. Het overgrote deel van het luierafval gaat echter nog naar de afvalenergiecentrale. Een hard, actueel landelijk recyclingpercentage is niet openbaar beschikbaar; de voorgestelde doelstelling van 12,5 procent recycling laat zien dat dit nog niet is bereikt.

Levenscyclusanalyses vergelijken recycling met verbranding in een afvalenergiecentrale; verwerkers claimen een aanzienlijke CO2-winst. Kritische punten zijn het hoge vochtgehalte van gebruikte luiers, de energie die nodig is om het materiaal veilig te maken, transportafstanden en de kosten. Wij nemen hierover geen standpunt in en verwijzen naar de onderliggende rapporten.

Gemeenten wegen kosten, verwerkingscapaciteit in de buurt, de haalbaarheid van extra inzamelroutes en juridische eisen zoals aanbestedingsregels en de scheiding van huishoudelijk en bedrijfsafval. Sommige gemeenten wachten op een landelijk besluit over de UPV voordat ze investeren.