Luierinzameling in Nederland: alles over de ontwikkeling

Hoeveel luierafval is er?

Volgens Rijkswaterstaat gaat het om ongeveer 200.000 ton luiers en incontinentiemateriaal per jaar in het huishoudelijk restafval, gemiddeld zo'n 8 kilo per inwoner. Daarnaast komt naar schatting een vergelijkbare hoeveelheid vrij als bedrijfsafval bij ziekenhuizen, kinderdagverblijven en zorginstellingen. Samen dus richting 400.000 ton per jaar.

De NVRD, de vereniging van gemeentelijke afval- en reinigingsdiensten, spreekt van ongeveer 8 procent van het huidige restafval. Het overgrote deel daarvan gaat nu naar de afvalenergiecentrale.

Wat gebeurt er landelijk?

Sinds 2019 werken het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Rijkswaterstaat en de NVRD samen in het Ketenproject Luiers. Doel: de keten sluiten, dus van inzameling tot verwerking tot hergebruik van materialen.

Het belangrijkste instrument dat daaruit voortkomt, is een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid (UPV). Daarmee worden fabrikanten en importeurs verantwoordelijk voor inzameling en recycling van hun producten. Een concept-besluit is in internetconsultatie geweest, maar is niet vastgesteld en niet in werking getreden. Lees meer bij nieuwe regels voor luiers.

Waarom verschilt het zo per gemeente?

Zonder landelijke verplichting is aparte luierinzameling een keuze van de gemeente en de regionale afvalinzamelaar. Die weegt de kosten van extra containers en routes, de afstand naar een verwerker en juridische eisen zoals aanbestedingsregels en de verplichte scheiding tussen huishoudelijk en bedrijfsafval.

Het gevolg is een lappendeken. In sommige gemeenten staan tientallen luiercontainers die met een afvalpas open gaan; in andere gemeenten kunnen luiers alleen bij het restafval. En een regeling kan weer verdwijnen. Kijk voor jouw situatie bij luiers inleveren.

Wat betekent dit voor kosten?

Je betaalt nu al voor luierafval, via de gemeentelijke afvalstoffenheffing en, bij incontinentiemateriaal, via zorgkosten. Onderzoek in opdracht van het ministerie berekent die kosten op ongeveer 4 cent per kinderluier en 8,4 cent per incontinentieproduct. Een producentenbijdrage onder een UPV wordt geschat op 2 tot 3 cent per stuk. Reken zelf scenario's door met de kostenchecker.

Wat is nog onzeker?

• Of en wanneer het UPV-besluit wordt vastgesteld.
• Welke doelstellingen en tarieven daarin definitief komen te staan.
• Hoeveel er nu daadwerkelijk wordt gerecycled. Een actueel, geverifieerd landelijk recyclingpercentage is niet openbaar; de voorgestelde doelstelling van 12,5 procent laat zien dat het nog laag is.
• Hoe snel extra verwerkingscapaciteit erbij komt.