Luierrecycling: wat gebeurt er met ingezamelde luiers?

Het proces in stappen

1. Gescheiden inzameling. Luiers gaan in een doorzichtige of speciale zak naar een luiercontainer, of worden bij zorginstellingen en kinderdagverblijven apart opgehaald.
2. Transport. Het materiaal gaat in gesloten inzamelmiddelen naar de verwerker.
3. Veilig maken. Bij ARN in Weurt gebeurt dat met thermische drukhydrolyse: het materiaal wordt onder hoge temperatuur en druk behandeld. Daarbij worden ziektekiemen gedood en medicijnresten afgebroken, en valt het materiaal uiteen.
4. Scheiden. Daarna wordt het materiaal gescheiden in een kunststofstroom, een cellulose- of vezelstroom en het superabsorberende polymeer.
5. Hergebruik en energie. De kunststof kan opnieuw als grondstof worden ingezet. Een deel van het organische materiaal levert energie op via vergisting of verbranding.

Welke fabrieken zijn er in Nederland?

ARN in Weurt, bij Nijmegen, verwerkt baby- en incontinentieluiers naast zijn afvalenergiecentrale. In 2020 werd een investering van 4,4 miljoen euro aangekondigd om naar een capaciteit van 15.000 ton per jaar te gaan. Wat de installatie in 2025 en 2026 daadwerkelijk heeft verwerkt, is niet openbaar terug te vinden.

Diaper Recycling Europe, met technologie van Elsinga, zit in de pilotfase. In maart 2026 meldde het bedrijf dat het in een pilot lukte om het superabsorberende polymeer te deactiveren en cellulose van kunststof te scheiden. Dat is een technische mijlpaal, geen operationele fabriek.

Is recyclen beter dan verbranden?

CE Delft maakte in 2018 een levenscyclusanalyse waarin verwerking van luiermateriaal wordt vergeleken met verbranding in een afvalenergiecentrale met energieterugwinning. Verwerkers claimen een aanzienlijke CO2-winst; een van hen noemt circa 70 procent besparing. Dat is een bedrijfsclaim en geen onafhankelijk vastgesteld cijfer.

Kritische punten die in de bronnen terugkomen:

• Gebruikte luiers zijn zwaar en nat, wat energie kost bij verwerking en transport.
• Medicijnresten en ziektekiemen moeten worden geneutraliseerd; daarvoor is een energie-intensieve stap nodig.
• De samenstelling van luiers verandert, bijvoorbeeld meer biobased materiaal, waardoor installaties mee moeten kunnen bewegen.
• Zonder voldoende gescheiden aangeleverd volume is een fabriek niet rendabel te vullen.

Wat kun je zelf doen?

Alleen gescheiden ingezamelde luiers kunnen worden gerecycled; wat in de restafvalbak gaat, wordt verbrand. Kijk bij luiers inleveren of dat in jouw gemeente kan, en houd je aan de wel-en-niet-lijst van je inzamelaar: één vuilniszak met huisvuil kan een hele container onbruikbaar maken. Over incontinentiemateriaal lees je meer bij incontinentiemateriaal inzamelen.